سه‌شنبه ۷ بهمن ۱۴۰۴ - ۰۸:۵۱
صحیفه سجادیه، کتاب زندگی و راهنمای سلوک فردی و اجتماعی برای همه اعصار است

حوزه/ حجت ‌الاسلام و المسلمین حسین رضایی گفت: صحیفه سجادیه، تنها کتاب دعا نیست؛ کتاب زندگی و راهنمای سلوک فردی و اجتماعی برای همه اعصار، به ویژه عصر پیچیده حاضر است.

حجت‌ الاسلام حسین رضایی از مبلّغین شهرستان آمل در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، اظهار داشت: حضرت سجاد (ع) در شرایطی دشوار و پس از حادثه عظیم و جانسوز کربلا، مسئولیت سنگین هدایت امت و حفظ میراث نبوت و امامت را بر عهده گرفت. ایشان با بهره‌گیری از روش‌های حکیمانه، به ویژه از طریق دعا و مناجات، به احیای معارف ناب اسلامی و تربیت نیروهای کارآمد همت گماشتند که اوج این تلاش عظیم فرهنگی و تربیتی در مجموعه گران‌قدر «صحیفه سجادیه» تجلی یافته است.

کارشناس دینی ابراز کرد: صحیفه سجادیه، که به حقّ می‌توان آن را «زبور آل محمد (ص)» و «انجیل اهل ‌بیت (ع)» نامید، دومین کتاب تدوین‌شده در جهان اسلام پس از قرآن کریم است، این کتاب، تنها یک مجموعه دعا به معنای متعارف نیست، بلکه دائرة ‌المعارفی جامع از معارف اسلامی در حوزه‌های خداشناسی، جهان‌ بینی، انسان ‌شناسی، اخلاق فردی و اجتماعی، تربیت، سیاست و حتی مباحث اجتماعی و اقتصادی است.

وی خاطرنشان کرد: اعتبار سندی صحیفه سجادیه به حدی استثنایی و رفیع است که بزرگان علم رجال و حدیث، روایت آن را مستفیض و نزدیک به تواتر دانسته‌اند، همان‌گونه که مرحوم آقابزرگ تهرانی در «الذریعه» تصریح می‌کند، اصحاب اهتمام ویژه‌ای به روایت این کتاب داشته و سند آن در هر طبقه و عصر، با اجازه‌های پیوسته، به امام باقر (ع) یا زید شهید فرزند امام سجاد (ع) منتهی می ‌شود. این اهتمام، صحیفه را در زمره متواترات نزد اصحاب قرار داده است.

حجت الاسلام رضایی تصریح کرد: صحیفه موجود مشتمل بر پنجاه و چهار دعا است، اما این تمام دعاهای آن حضرت نیست و کتاب‌های مستدرکی همچون «مستدرک الصحیفه» توسط محدثانی مانند شیخ حر عاملی و میرزا عبدالله افندی و مرحوم حاج شیخ حسین نوری، جمع‌آوری شده‌اند. حتی سید محسن عاملی صحیفه‌ای شامل صد و هشتاد و دو دعا گرد آورده که پنجاه و دو دعای آن، غیر از دعاهای صحیفه مشهور است، این گستردگی، نشان‌ دهنده حجم عظیم معارفی است که از این دریای بی‌کران به دست ما رسیده است.

وی تأکید کرد: نقش امام سجاد (ع) در حفظ و ترویج مکتب تشیع، نقشی بی‌بدیل و حیاتی بود. در روزگاری که منابر در اختیار بلندگوهای بنی‌امیه بود و قرآن و حدیث به نفع حاکمان جور تفسیر می‌شد و قتل و شکنجه شیعیان رواج داشت، امام چهارم با روش‌هایی حکیمانه به مقابله برخاست، ایشان از یک سو با تربیت شاگردان و تشکیل حلقه ‌های علمی، پایه‌های فکری تشیع را استحکام بخشید؛ به گونه‌ای که شمار یاران خاص ایشان به صد و سی و هفت تن می‌رسید و این شمار در عصر امام باقر(ع) و امام صادق(ع) به ترتیب به چهارصد و چهار هزار دانشمند و محدث رسید. از سوی دیگر، با حمایت از مستضعفان و محرومان، حتی با حمل کیسه‌های غذا بر پشت در دل شب و آزاد کردن بردگان، الگوی عملی اسلام ناب را ارائه داد.

کارشناس دینی افزود: مهم‌ترین و ماندگارترین اقدام امام سجاد (ع)، ارائه معارف الهی در قالب دعاهای صحیفه سجادیه بود. این دعاها، در حقیقت موضع‌گیری‌های آگاهانه و حساب‌شده امام در برابر انحرافات زمانه بود. هنگامی که بر منابر، به امر معاویه و دیگر طاغوت ‌ها به امام علی (ع) ناسزا گفته می‌شد، امام سجاد (ع) در هر دعایی با فرستادن صلوات بر محمد و آل محمد، مقام والا و الگو بودن اهل‌ بیت (ع) را به مردم یادآوری می‌کرد. در برابر مستبدان، در دعاهایشان بر این حقیقت تأکید می‌نمودند که سلطنت فقط از آن خدا است و همه در قبضه قدرت او هستند و از تکبر و سوء خلق به خدا پناه می‌برد، در برابر یاران ستمکار، از یاری کردن ستمگران بیزاری می‌جست.

حجت ‌الاسلام رضایی به رسالت اصلی امام سجاد(ع) اشاره کرد و گفت: حضرت زین ‌العابدین (ع) با تدوین صحیفه، چند رسالت عمده را دنبال می‌کرد، حفظ ارزش‌های اصیل تشیع از تحریف و بدعت، رهبری فکری جامعه و تربیت شاگردان، حمایت عملی از مستضعفان، موضع‌گیری غیرمستقیم ولی بسیار اثرگذار در برابر حکومت ‌های غیر قانونی از طریق محتوای دعاها، زنده نگه‌داشتن پیام و عزای عاشورا در قالب مناسبت‌های مختلف دعا، و مهم‌تر از همه، احیای قرآن کریم؛ چرا که امام با قرائت قرآن به زیباترین صوت، مردم را مجذوب کلام الله می‌کرد و محتوای دعاهای صحیفه نیز آینه‌ای تمام‌نما از معارف قرآنی است.

وی با بیان اینکه موضع‌گیری ‌های شجاعانه امام سجاد (ع) تنها به دعا محدود نبود، خاطرنشان کرد: حضرت (ع) در مجلس ابن ‌زیاد در کوفه، با سخنان کوتاه و کوبنده، چنان مردم را بیدار کردند که فریادهای اعتراض بلند شد. هنگامی که ابن ‌زیاد خواست قتل علی‌اکبر (ع) را به قضا و قدر الهی نسبت دهد، امام فرمود: «برادری داشتم به نام علی‌اکبر که مردم او را در کربلا کشتند» و گناه را به گردن حاکمان و مردم گمراه انداختند، در شام نیز با خطبه‌های آتشین و استدلال‌های محکم، چهره واقعی بنی‌امیه و جنایت‌های آنها را افشا کردند و باعث بیداری و پشیمانی بسیاری از مردم شام شد.

حجت الاسلام رضایی تصریح کرد: امام سجاد(ع) حتی در سخت‌ترین شرایط اسارت، با متانت و استواری کامل از حریم حق دفاع می‌کرد، در پاسخ به طاووس یمانی که از علت گریه‌های فراوان امام می‌پرسید، حضرت با استناد به آیات قرآن فرمودند که نسب پسر پیامبر بودن و امید به شفاعت جدش، ایشان را از خوف خدا و حساب روز قیامت ایمن نمی‌کند، این نهایت زهد و تقوای الهی است.

کارشناس دینی تأکید کرد: بر ما است که در عصر حاضر، با بهره‌گیری از این گنجینه بی‌نظیر، یعنی صحیفه سجادیه، به تبیین معارف عمیق اسلامی بپردازیم، مبلغان و خطبای گرامی باید محتوای این کتاب را در قالب‌های جذاب و قابل فهم برای نسل جوان ارائه دهند. خانواده‌ها نیز باید انس با دعاهای صحیفه را در برنامه روزانه خود قرار دهند، زیرا مطالعه این کتاب، نه تنها رابطه انسان با خدا را تعمیق می‌بخشد، بلکه بینش سیاسی، اجتماعی و اخلاقی او را نیز بر اساس معیارهای ناب دینی اصلاح و تقویت می‌کند، صحیفه سجادیه، تنها کتاب دعا نیست؛ کتاب زندگی و راهنمای سلوک فردی و اجتماعی برای همه اعصار، به ویژه عصر پیچیده حاضر است.

انتهای پیام. /

اخبار مرتبط

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha